Typy i ewolucja obręczy w modelu 351/501 S/OS/OSL
Typy i ewolucja obręczy w modelu 351/501 S/OS/OSL
Wątek został wydzielony z rozważań o szczególnych cechach modelu 351 OS rocznika 1934: viewtopic.php?t=1901 ponieważ stwierdziłem, ze wymaga szerszego usystematyzowania.
Rozważając cechy szczególne wczesnych roczników S/OS zadałem sobie pytanie czy może jest cos co się nie zmieniło do końca produkcji. Podejrzenie padło na obręcze (zwane z niemiecka felgami). Ale szybko okazało się, że katalogi części pokazują różnice i zmiany numerów katalogowych pozornie podobnych felg - ale na czym dokładnie te różnice polegały? Intuicja podpowiadała, że zapewne różnice są pewnie tak nikłe, że nieistotne przy renowacji kół, ale stwierdziłem też, że warto przynajmniej teoretycznie rozpoznać temat.
Fakty:
- W katalogu części 351 S od samego początku (czyli od 1932 roku) są widoczne wyraźnie chromowane po bokach felgi o numerach 56 481 / 59 061 (P/T, obie o wymiarach 2,5x19", 40 otworów). Nawiasem mówiąc zastanawiam się dlaczego są dwa różne numery obręczy o tych samych wymiarach i ilości szprych na przód i na tył? Nyple są przecież te same (28 558). Czyżby aż tak istotne były kąty przetłoczeń otworów pod nyple?
- Dwa uaktualnienia z czerwca i grudnia 1934 roku nie wspomianją o zmianach obręczy, a dopiero kolejny "nachtrag" z marca 1935 roku (wprowadzenie m.in. pierwszej "szpulki w tylnym kole) wymienia już w tylnym kole felgę 2,5x19" o nowych numerze 93 636, niestety bez rysunku, więc trudno określić nawet rodzaj powłoki. Co się zmieniło w konstrukcji tej obręczy? W przednim kole nie ma wyszczególnionej zmiany obręczy, więc domyślnie jest to wciąż 56 481.
Tak więc można wysnuć wniosek, że w Radkowym 351 OS z 21 lipca 1934 (rama 875 466) powinny być obręcze pierwotnego typu wprowadzonego w 1932 roku, różne na przód i tył, z chromowanymi bokami.
Rozważając cechy szczególne wczesnych roczników S/OS zadałem sobie pytanie czy może jest cos co się nie zmieniło do końca produkcji. Podejrzenie padło na obręcze (zwane z niemiecka felgami). Ale szybko okazało się, że katalogi części pokazują różnice i zmiany numerów katalogowych pozornie podobnych felg - ale na czym dokładnie te różnice polegały? Intuicja podpowiadała, że zapewne różnice są pewnie tak nikłe, że nieistotne przy renowacji kół, ale stwierdziłem też, że warto przynajmniej teoretycznie rozpoznać temat.
Fakty:
- W katalogu części 351 S od samego początku (czyli od 1932 roku) są widoczne wyraźnie chromowane po bokach felgi o numerach 56 481 / 59 061 (P/T, obie o wymiarach 2,5x19", 40 otworów). Nawiasem mówiąc zastanawiam się dlaczego są dwa różne numery obręczy o tych samych wymiarach i ilości szprych na przód i na tył? Nyple są przecież te same (28 558). Czyżby aż tak istotne były kąty przetłoczeń otworów pod nyple?
- Dwa uaktualnienia z czerwca i grudnia 1934 roku nie wspomianją o zmianach obręczy, a dopiero kolejny "nachtrag" z marca 1935 roku (wprowadzenie m.in. pierwszej "szpulki w tylnym kole) wymienia już w tylnym kole felgę 2,5x19" o nowych numerze 93 636, niestety bez rysunku, więc trudno określić nawet rodzaj powłoki. Co się zmieniło w konstrukcji tej obręczy? W przednim kole nie ma wyszczególnionej zmiany obręczy, więc domyślnie jest to wciąż 56 481.
Tak więc można wysnuć wniosek, że w Radkowym 351 OS z 21 lipca 1934 (rama 875 466) powinny być obręcze pierwotnego typu wprowadzonego w 1932 roku, różne na przód i tył, z chromowanymi bokami.
NSU 351 OSL '38, NSU 351 OSL WH '37, ...
Re: Typy i ewolucja obręczy w modelu 351/501 S/OS/OSL
Pochylenie szprych tylnego koła / odchylenie od pionu - to może być nawet 30-35 stopni ( bardzo szeroka piasta tylna - kiedyś je porównywałem, są gdzieś zdjęcia )...
Natomiast w przednim kole - szprychy długie z lewej strony, są prawie pionowe - tylko lekko pochylone, max 10 stopni.
Nie da się tych obręczy z modeli 'S' zastosować np. 'zamiennie' - bo szprychy musiały by być wtedy mocno 'skoszone - skrzywione' tuż przy nyplu / nad gwintem, co by je bardzo osłabiało mechanicznie, aż do pęknięcia pod obciążeniem na ostatnim zwoju gwintu...
Dlatego mają całkiem odmienne nr katalogowe, bo są w nich zupełnie inaczej nawiercone gniazda pod nyple / różnica nawet ok. 20/25 stopni, być może większa
..

Natomiast w przednim kole - szprychy długie z lewej strony, są prawie pionowe - tylko lekko pochylone, max 10 stopni.
Nie da się tych obręczy z modeli 'S' zastosować np. 'zamiennie' - bo szprychy musiały by być wtedy mocno 'skoszone - skrzywione' tuż przy nyplu / nad gwintem, co by je bardzo osłabiało mechanicznie, aż do pęknięcia pod obciążeniem na ostatnim zwoju gwintu...
Dlatego mają całkiem odmienne nr katalogowe, bo są w nich zupełnie inaczej nawiercone gniazda pod nyple / różnica nawet ok. 20/25 stopni, być może większa
201, 251, 601 S, OS, OSL i inne...
Re: Typy i ewolucja obręczy w modelu 351/501 S/OS/OSL
Korekta i usystematyzowanie mojego poprzedniego wpisu dotyczącego felg na szprychy M3,5.
- Różne rodzaje felg w przednim i tylnym kole 351/501 OSL są faktem i mają wytłumaczenie (patrz poprzedni wpis kol. Enesiaka). Inną kwestia jest jak je rozróżniać przy ewentualnym zakupie luzem.
- Felga koła przedniego o numerze kat. 56481 (szprychy M3,5) nie zmieniła się aż do 1939/40-go roku, gdy weszły szprychy M5.
- Natomiast felga koła tylnego z najwcześniejszych roczników zmieniła się po przejściu z m marcu 1935 roku z bębna zintegrowanego na bęben dokręcany do "szpulowej" piasty.
Tak więc jedyna zagadką dla mnie jak rozróżniać te kilka rodzajów felg, np. gdy są do kupienia luzem:
- przednią od tylnej
- tylną sprzed 1935 i tylną od 1935.
Różnica to pewnie tylko wspomniane kąty nawiercenia otworów we wgłębieniach na nyple. Ale czy można "na oko" to wyłapać?
- Różne rodzaje felg w przednim i tylnym kole 351/501 OSL są faktem i mają wytłumaczenie (patrz poprzedni wpis kol. Enesiaka). Inną kwestia jest jak je rozróżniać przy ewentualnym zakupie luzem.
- Felga koła przedniego o numerze kat. 56481 (szprychy M3,5) nie zmieniła się aż do 1939/40-go roku, gdy weszły szprychy M5.
- Natomiast felga koła tylnego z najwcześniejszych roczników zmieniła się po przejściu z m marcu 1935 roku z bębna zintegrowanego na bęben dokręcany do "szpulowej" piasty.
Tak więc jedyna zagadką dla mnie jak rozróżniać te kilka rodzajów felg, np. gdy są do kupienia luzem:
- przednią od tylnej
- tylną sprzed 1935 i tylną od 1935.
Różnica to pewnie tylko wspomniane kąty nawiercenia otworów we wgłębieniach na nyple. Ale czy można "na oko" to wyłapać?
NSU 351 OSL '38, NSU 351 OSL WH '37, ...
Re: Typy i ewolucja obręczy w modelu 351/501 S/OS/OSL
Cześć, najlepiej mieć ze sobą przy zakupie felgi luzem 2 'nyple' i włożyć je w 2 sąsiednie gniazda : mały rozstaw / pochylenie nypli, ale symetryczne - to będzie felga tylna do piasty rozbieralnej ;
duże pochylenie / rozwarcie nypli - to będzie felga tylna w wersji 'S', a niesymetryczne rozwarcie / pochylenie nypli - to najprawdopodobniej felga przednia 351 - 501...

duże pochylenie / rozwarcie nypli - to będzie felga tylna w wersji 'S', a niesymetryczne rozwarcie / pochylenie nypli - to najprawdopodobniej felga przednia 351 - 501...
201, 251, 601 S, OS, OSL i inne...
Re: Typy i ewolucja obręczy w modelu 351/501 S/OS/OSL
Twoja podpowiedź w zakresie sposobu identyfikacji obręczy brzmi sensownie. Dzięki!
Temat obręczy nie jest prosty co obrazuje poniższa tabela: (zrobione na szybko, skorygujcie jak są pomyłki)
Jak widać:
- Szerokość obręczy nie zawsze była wyróżnikiem 501 w porównaniu do mniejszego 351 i w obu typach występowała wąska obręcz 2,5" (w połączeniu z ogumieniem o szerokości 3,25").
- We wczesnej wersji 351 OS WH wprowadzono szersze obręcze 3" (i ogumienie o szerokości 3,5") pozostawiając cienkie szprychy, ... a w późnej wersji 351 OS WH stosowano znowu wąską obręcz 2,5" ale za to z bardzo grubymi szprychami M5.
- W wersjach WH (oraz od 1940 roku) nie przejmowano się już różnymi kątami szprych w przednim / tylnym kole i stosowano te same ujednolicone obręcze.
- Zasadniczo nie było wersji WH dla modelu 501 a od 1940-go roku katalog podaje tylko wzmocnione szprychy m5 także dla 501 OSL ... nie wiedzieć czemu pomijając zmienione obręcze pod grubsze nyple M5 dla tego modelu.
Temat obręczy nie jest prosty co obrazuje poniższa tabela: (zrobione na szybko, skorygujcie jak są pomyłki)
Jak widać:
- Szerokość obręczy nie zawsze była wyróżnikiem 501 w porównaniu do mniejszego 351 i w obu typach występowała wąska obręcz 2,5" (w połączeniu z ogumieniem o szerokości 3,25").
- We wczesnej wersji 351 OS WH wprowadzono szersze obręcze 3" (i ogumienie o szerokości 3,5") pozostawiając cienkie szprychy, ... a w późnej wersji 351 OS WH stosowano znowu wąską obręcz 2,5" ale za to z bardzo grubymi szprychami M5.
- W wersjach WH (oraz od 1940 roku) nie przejmowano się już różnymi kątami szprych w przednim / tylnym kole i stosowano te same ujednolicone obręcze.
- Zasadniczo nie było wersji WH dla modelu 501 a od 1940-go roku katalog podaje tylko wzmocnione szprychy m5 także dla 501 OSL ... nie wiedzieć czemu pomijając zmienione obręcze pod grubsze nyple M5 dla tego modelu.
NSU 351 OSL '38, NSU 351 OSL WH '37, ...
Re: Typy i ewolucja obręczy w modelu 351/501 S/OS/OSL
501 OSL eksportowali w czasie wojny tylko do Szwecji chyba - to podejrzewam, ze lakierowali do nich kola od 351 'WH' na czarno lub 'wisniowo' i tyle, nie przejmowali sie w ogole 'numerami katalogowymi' - bo kola 351/501 byly niejako 'uniwersalne - wymienne'...

201, 251, 601 S, OS, OSL i inne...
Re: Typy i ewolucja obręczy w modelu 351/501 S/OS/OSL
Jakieś cywilne motocykle OSL eksportowano w czasie wojny do Szwecji - to fakt potwierdzony wieloma egzemplarzami odnajdywanymi w tym kraju, w tym charakterystycznej wersji na wahliwym siodle, którą trudno pomylić z przedwojennymi wersjami. Ale większość znanych mi "szwedzkich" egzemplarzy to jednak 350-tki a nie 500-tki. Trudno powiedzieć co było oferowane na tym rynku, co wspierały lokalne przepisy podatkowe. Ale jedno jest pewne - od 1938 roku cywilna 350-tka i 500-tka miały różne szerokości obręczy. Tak więc nie ryzykowałbym wniosku o wymienności kół, tak jak było wcześniej. Jednak jest rzeczywiście jedna niewiadoma - jak zaznaczyłem znakiem zapytania w mojej tabelce - zastanawia brak informacji (w aktualizacji katalogu z maja 1940) o szerokości obręczy 501 OSL z grubymi szprychami M5.enesiak pisze: wt 23 sty, 2024 3:33 pm 501 OSL eksportowali w czasie wojny tylko do Szwecji chyba - to podejrzewam, ze lakierowali do nich kola od 351 'WH' na czarno lub 'wisniowo' i tyle, nie przejmowali sie w ogole 'numerami katalogowymi' - bo kola 351/501 byly niejako 'uniwersalne - wymienne'...![]()
![]()
NSU 351 OSL '38, NSU 351 OSL WH '37, ...
- skrzydlaty
- Posty: 867
- Rejestracja: czw 09 gru, 2010 10:39 am
Re: Typy i ewolucja obręczy w modelu 351/501 S/OS/OSL
Na marginesie>>
1)
Istotna uwaga do treści wątku.
Należy chyba zaznaczyć, że podawane wartości 2,5 i 3 cale (inch) odnosi się do nomenklatury katalogowej i z okresu produkcji naszych mopedów.
I tym samym dotyczy wymiaru zewnętrznego, szerokości obręczy.
Obecnie podając szerokość 3" - mówimy o szerokości w miejscu osadzenia stopki opony.
Co wg. mnie, powoduje, że felga tzw 3" to w istocie obecna 2,15", a 2,5" to obecnie 1,85" - tak mi to podpowiada suwmiarka.
2)
Uwaga enesiaka dotycząca różnicowania felg, ze względu na kąty "wychodzenia" nypla/szprychy z obręczy zarówno w płaszczyżnie równoległej, jak i prostopadłej do osi koła - jest słuszna, moim zdaniem. Spotykam się w kołach motocykli przedwojennych z bardzo ścisłym doborem kątów, zależnie od konstrukcji piasty i zaplotu szprych. Szczególnie zauważalne jest to w motocyklach angielskich. Czasem dobór zamiennika do piasty, wiąże się ze sporymi kombinacjami.
1)
Istotna uwaga do treści wątku.
Należy chyba zaznaczyć, że podawane wartości 2,5 i 3 cale (inch) odnosi się do nomenklatury katalogowej i z okresu produkcji naszych mopedów.
I tym samym dotyczy wymiaru zewnętrznego, szerokości obręczy.
Obecnie podając szerokość 3" - mówimy o szerokości w miejscu osadzenia stopki opony.
Co wg. mnie, powoduje, że felga tzw 3" to w istocie obecna 2,15", a 2,5" to obecnie 1,85" - tak mi to podpowiada suwmiarka.
2)
Uwaga enesiaka dotycząca różnicowania felg, ze względu na kąty "wychodzenia" nypla/szprychy z obręczy zarówno w płaszczyżnie równoległej, jak i prostopadłej do osi koła - jest słuszna, moim zdaniem. Spotykam się w kołach motocykli przedwojennych z bardzo ścisłym doborem kątów, zależnie od konstrukcji piasty i zaplotu szprych. Szczególnie zauważalne jest to w motocyklach angielskich. Czasem dobór zamiennika do piasty, wiąże się ze sporymi kombinacjami.
po prostu 'Szczypior'... znaczy się 351 OT
Re: Typy i ewolucja obręczy w modelu 351/501 S/OS/OSL
It is claimed that in 1937 501 OSL already came with 3" rims. But has anyone seen a 501 OSL's narrow hub rear wheel with 3" rim? I have seen plenty of original wheels with narrow hubs and all of them were with 2,5" rims. It is impossible that I have only seen 351 OSL's wheels
I know that 3.50-19 tires and 3" rims are listed in 1937 handbook and in document "Info zu NSU 351S+OS, 501 S+OS, 351 OSL, 501 OSL" it is listed that 3" rims are in use already in 1936.
Twierdzi się, że w 1937 roku 501 OSL był już dostępny z 3-calowymi obręczami. Ale czy ktoś widział tylne koło 501 OSL z wąską piastą i 3-calową obręczą? Widziałem mnóstwo oryginalnych kół z wąskimi piastami i wszystkie były na felgach 2,5". Niemożliwe, że widziałem tylko koła 351 OSL
Wiem, że w podręczniku z 1937 roku wymienione są opony 3,50-19 i felgi 3" oraz w dokumencie "Info zu NSU 351S+OS, 501 S+OS, 351 OSL, 501 OSL" jest napisane, że felgi 3" są już używane w 1936.
I know that 3.50-19 tires and 3" rims are listed in 1937 handbook and in document "Info zu NSU 351S+OS, 501 S+OS, 351 OSL, 501 OSL" it is listed that 3" rims are in use already in 1936.
Twierdzi się, że w 1937 roku 501 OSL był już dostępny z 3-calowymi obręczami. Ale czy ktoś widział tylne koło 501 OSL z wąską piastą i 3-calową obręczą? Widziałem mnóstwo oryginalnych kół z wąskimi piastami i wszystkie były na felgach 2,5". Niemożliwe, że widziałem tylko koła 351 OSL
Wiem, że w podręczniku z 1937 roku wymienione są opony 3,50-19 i felgi 3" oraz w dokumencie "Info zu NSU 351S+OS, 501 S+OS, 351 OSL, 501 OSL" jest napisane, że felgi 3" są już używane w 1936.
- Radek04251
- Posty: 356
- Rejestracja: sob 18 lip, 2009 12:26 am
- Lokalizacja: Lublin
Re: Typy i ewolucja obręczy w modelu 351/501 S/OS/OSL
cześć
Zapewne tak jak piszesz. Przednie koło było zbierane z części (piasta i felga nie z kompletu) ale na feldze jest napis. Felga była już malowana i nie znalazłem na niej resztek chromu. Natomiast na tylnym mimo znacznego zużycia zachowały się resztki napisów i powłoki chromowej na feldze i szprychach. To koło było z "jednej matki". Nie porównywałem dokładnie i nie wiem czy są jakieś różnice ale oba koła zaplotły się w miarę łatwo mimo pomieszania szprych oryginalnych (nadających się do użytku) z współczesnymi. Bardzo żałuję, ale nie zdecydowałem się na chromowanie. Mogły by nie przeżyć obróbki. Jeśli będę miał potrzebę demontażu kół to spróbuję je dokładnie przebadać pod kątem ew różnic.Spiker pisze: wt 16 sty, 2024 1:37 pm Tak więc można wysnuć wniosek, że w Radkowym 351 OS z 21 lipca 1934 (rama 875 466) powinny być obręcze pierwotnego typu wprowadzonego w 1932 roku, różne na przód i tył, z chromowanymi bokami.
Radek04251 (251 OSL '38; 351 OS '34)
Re: Typy i ewolucja obręczy w modelu 351/501 S/OS/OSL
Muszę przyznać, że aktualną obręcz Kronprinz na przednie koło odzyskałem z jakiegoś niemieckiego przedwojennego koła innej marki które miało też 40 szprych, taka sama średnice otworów na nyple i szerokość oczywiście. Mogę pokazać piastę jak ktoś chce się pobawić w rozpoznanie.
Ale wówczas jeszcze nie przypuszczałem, że w samym NSU 351 OSL były 3 podtypy obręczy o teoretycznie tych samych parametrach, o różnicy przodu z tyłem nie wspomnę. Bo jak potwierdza Radek zawsze dawało się koło zapleść, nawet ze zbieraniny części różnego pochodzenia.
Te motocykle nigdy nie przestaną mnie zadziwiać.
Ale wówczas jeszcze nie przypuszczałem, że w samym NSU 351 OSL były 3 podtypy obręczy o teoretycznie tych samych parametrach, o różnicy przodu z tyłem nie wspomnę. Bo jak potwierdza Radek zawsze dawało się koło zapleść, nawet ze zbieraniny części różnego pochodzenia.
Te motocykle nigdy nie przestaną mnie zadziwiać.
NSU 351 OSL '38, NSU 351 OSL WH '37, ...